Encyklopedia roślin / Choroby i szkodniki roślin / Porady ogrodnicze

Kret

Kategoria: Trawy – Autor: Piotrek_ns – 5 lipca 2010

Objawy: Kopce, płytkie tunele z podniesioną ziemią, otwory w ziemi.
Atakowane rośliny: Pośrednio wszystkie rośliny w ogrodzie.
Przyczyna: Kret (Talpa europaea) – ssak z rodzaju Talpa, rodziny kretowatych, zaliczanej do rzędu owadożernych, żyje do 3 lat. Ciało ma krępe, wałeczkowate, długości 11–20 cm, z krótkim ogonem, ciężar do 120 g. Głowę ma małą, wciągniętą w ryjek opatrzony włoskami czuciowymi, oczy prawie całkowicie zredukowane, szyja nie wyróżnia się od reszty ciała. Pokryty jest miękkim, aksamitnym włosem od strony grzbietowej czarny, błyszczący, od spodu szary. Silne, łopatowate łapy z mocnymi zagiętymi do tyłu pazurami są przystosowane do kopania podziemnych tuneli. Szczególnie silne i duże są łapy przednie o zredukowanych kościach przedramienia, przystosowane do drążenia kanałów. Tunele wykopuje na głębokości od 20 do 50 cm pod powierzchnią gruntu o średnicy 6 cm, rozciągające się na długość ok 100-200 m (czasem do 1 km) i terytorium ok 2000-6000 m². Korytarze spełniają rolę pułapek na faunę glebową, różne drobne zwierzęta żyjące pod ziemią. W jadłospisie kreta jest mnóstwo owadów, pędraków i larw żerujących na uprawach. Nie jest specjalnie wybredny. Jego największym przysmakiem są dżdżownice, ale zje z apetytem również ślimaka, pająka, turkucia podjadka, młodą mysz, żabę czy nornika. A apetyt ma ogromny. W ciągu doby zjada tyle, ile sam waży (waży ok. 100 g). Nie pożera wszystkiego od razu, część zdobyczy magazynuje w spiżarni. Chce jednak mieć jak najświeższy pokarm, więc nie zabija ofiar, a tylko nadgryza je, żeby nie mogły uciec. W ciągu godziny potrafi wykopać 12-13 m nowego tunelu. Co jakiś czas klinowatą głową wypycha ziemię w górę i w ciągu dnia może usypać nawet 70 kopców. Kret codziennie poprawia zapadnięte fragmenty swego podziemnego mieszkania, a także kopie nowe tunele. Dobrze czuje się w glebach wilgotnych i próchnicznych, unika miejsc suchych i kamienistych oraz terenów o wysokim poziomie wód gruntowych. Dlatego bardzo chętnie zamieszkuje pod starannie pielęgnowanym trawnikiem, grządkami kwiatowymi i warzywnikiem.
Zamieszkuje łąki i pola. Na powierzchni ziemi porusza się niezdarnie i rzadko się na niej pojawia. Krety są aktywne przez cały rok, chociaż największa ich aktywność przypada w miesiącach grudniu i lutym oraz maju i czerwcu. Zimuje w korytarzach wraz z pożywieniem poniżej poziomu zamarzania gruntu, na głębokości 50–60 cm. Wiosną buduje podziemne gniazdo z mchu i trawy, komorę lęgową, do której prowadzi labirynt podziemnych korytarzy (czasem uzupełnione pionowym tunelem sięgającym wód gruntowych – rodzajem “studni”). Gniazdo znajduje się zazwyczaj pod korzeniami drzewa lub pod kamieniami. Po ok. 4 tygodniach od kopulacji samica rodzi 2–7 nagich młodych(zwykle raz w roku, późną wiosną). Młode przebywają w nim około 35 dni. Kret jest zwierzęciem bardzo ruchliwym i aktywnym, żyje ok. 2-4 lat, dojrzałość płciową osiąga po 1 roku życia. Żyją samotnie (z wyjątkiem rui przypadającej wiosną), przy spotkaniu są wobec siebie bardzo agresywne. Ciekawostką jest dobowy cykl aktywności kreta i jego bardzo głęboki sen. Kret jest aktywny przez ok. 4 godz. po czym mocno śpi przez ok. 3 godz.
Zwalczanie jest prawnie zabronione. Kret jest zwierzęciem objętym całoroczną ochroną prócz terenów zamkniętych, do których należą ogrody, szkółki i lotniska.
Kret ma wyjątkowo silnie rozwinięty słuch, podczas żerowania wyszukuje swoje ofiary słuchem i tę cechę wykorzystano do odstraszania tego szkodnika za pomocą odstraszaczy dźwiękowych. Drążąc podziemne korytarze w poszukiwaniu pożywienia niszczy korzenie i cebulki roślin, tworzy kopczyki ziemi – kretowiska, powoduje gnicie roślin zasypanych przez kopce, zjada dżdżownice (stanowią 90% jego pożywienia), zatem pośrednio przyczynia się do pogarszania warunków glebowych, zjada żaby, które są pożyteczne. Powoduje też erozję gleby spowodowaną wodą wyciekającą z krecich korytarzy
Krety są też pożyteczne, bo zjadają ślimaki, pędraki, drutowce oraz larwy i poczwarki wielu innych gatunków owadów. Zjadają też drobne gryzonie, które często czynią szkody w ogrodach.
Krety mają również naturalnych wrogów, między innymi kuny, puszczyki i bociany.
Ochrona niechemiczna: Aby zniechęcić krety do zasiedlania naszego ogrodu, można wykorzystać ich wrażliwość na zapachy, dźwięki i drgania. Jest na to kilka sposobów. Na granicy posesji posadzić silnie pachnące rośliny, np. łobodę (Artiplex hortensis), aksamitki, azalie, gorczycę białą, wilczomlecz i bazylię czy miętę. Instalowanie w ogrodzie przedmiotów lub konstrukcji drgających i wydających wysokie, wibrujące dźwięki. Np. puste butelki z szyjkami skierowanymi do góry i wystającymi 5-10 cm nad poziom gleby (gwiżdżą w czasie wiatru), można ustawić wiatraczki, a obok sprężyste deseczki tak, aby skrzydła poruszając się na wietrze, uderzały o deseczkę czy ustawienie elektroakustycznego odstraszacza gryzoni i kretów . Odstraszacz umieszcza się w krecim korytarzu. Można też stosować go profilaktycznie – zakopując urządzenia co 8-10 m. Ponieważ krety żerują przez cały rok, odstraszacze trzeba stosować również jesienią i zimą.
W podziemnym korytarzu można także umieścić pułapkę na kreta. W sklepach znajdziemy pułapki w kształcie rurki, na której końcach znajdują się ruchome klapki odchylające się jedynie do środka. Schwytane zwierzę nie umie się z niej samo wydostać. Domową pułapką – tanią i skuteczną – jest litrowy słój, który wkopujemy pod korytarzem. Najpierw znajdujemy płytki tunel (np. w pobliżu świeżego kretowiska), ostrożnie rozkopujemy go na odcinku 15-20 cm i w dnie zagłębiamy słój w ten sposób, by otwór znajdował się na poziomie dna tunelu. Wykopu nie zasypujemy, lecz przykrywamy z wierzchu tekturą.
Do wszystkich pułapek zaglądamy dwu-, trzykrotnie w ciągu dnia, aby nie narazić uwięzionego kreta na śmierć z głodu lub stresu. Zwierzę możemy wypuścić daleko w lesie lub na łąkach, gdzie nie będzie nikomu przeszkadzało. Nie zapomnijmy znowu zastawić pułapki. Pozbycie się jednego osobnika nie jest gwarancją, że do naszego ogrodu nie zawitają kolejne.
Na szczęście można kupić także łagodne środki chemiczne – tzw. repelenty, czyli zapachowe odstraszacze. Krety mają nie tylko znakomity słuch, ale i bardzo czuły węch. Żeby środki zadziałały, nie można ich stosować bezładnie, do wszystkich nor jednocześnie. Zdezorientowane zapachem zwierzę, nie będzie miało wtedy drogi ucieczki. Wypłaszać kreta trzeba planowo: wpuszczać środek najpierw do kretowisk w środku ogrodu i przesuwać się stopniowo w jedną stronę ku granicy działki, aż nieproszony gość opuści nasz teren.
Skuteczną metodą pozbycia się kreta jest wykopanie go szpadlem w trakcie tworzenia kretowiska (godziny poranne) i wywiezienie daleko od ogrodu.
Ochrona chemiczna: Często spotykanym sposobem jest stosowanie środków toksycznych. Występują one zazwyczaj w postaci świec kreto- i gryzoniobójczych takich jak np. “Anorin”. Zawiera on truciznę III klasy toksyczności – fosforan wapnia. Gazowanie przeprowadza się wtykając zapaloną świecę do każdej czynnej nory. Podczas spalania wydziela się fosforek wapnia (II klasa), który pod wpływem wilgoci rozkłada się do fosforowodoru, będącego trucizną najwyższej – I klasy toksyczności, a więc bardzo niebezpieczną także dla człowieka. Ponieważ łączna długość korytarzy w norze kreta często przekracza 100 metrów, należy uważać, aby razem z kretem nie pozbyć się sąsiadów. Stosując środki toksyczne pamiętajmy, że środki zabijają kreta, norniki polne i inne drobne gryzonie, ale zatruwają glebę i rośliny. Przez dwa tygodnie nie wolno spożywać żadnych płodów rolnych z ogrodu.

Tagi:

2 komentarze »

  1. Pomocy!!!
    Walczę z kretami, lud kretem od wiosny.Stosowałam wszystkie środki odstraszające
    i gryzoniobójcze, stosowalam pułapkę w kształcie rurki , dzwiękowe odstraszacze stoją cały czas. Moja trawa przed domem, o którą dbałam,została zamieniona jakby w orne pole.Kret nie ma się gdzie wynieść, ponieważ ze wszystkich stron sąsiedzi mają kostkę brukową,wysokie , głębokie murki.Już nie mam siły.Szukam pomocy.

    Comment by Helena — 30 sierpnia 2010 @ 19:12

  2. Znajomy kupił mi pistolet na krety w niemczech koszt to 40 eu polecem

    Comment by zbyszek — 24 marca 2012 @ 16:53

Leave a comment